مجید بهشتی
جشنواره های تئاتر را می توان به دو گروه ایرانی و بین المللی تفکیک نمود. واضح است که برگزاری جشنواره کار ساده ای نیست و اگر به درستی و در چار چوب قوانین تاتری و جشنواره ای برگزار شود می تواند شاهرگ های تئاترِ را به نمایش گذارد در درجه ی نخست چیزی که اهمیت دارد و مهم است بایدبرگزارکنندگان جشنواره خودشان اصول و محور های تاترسالم و دارای پیام انسانی و بی دغدغه را تجربه کرده باشند . و آگاه به روند تاتر در همه زمینه ها باشند.
جشنواره ها اعم از نمایش عروسکی، تئاتردانشجویی، تئاتردبیرستانی، تئاترخیابانی وتئاتر آماتوری، هریک با ویژگی های خود، بر دوگونه اند: جشنواره های آزاد نظیر جشنواره ی های معمولی داخلی و بین اللملی و اخیرا جشنواره های ایرانی ،برون مرزی که معمولا به جشنواره تاتردرتبعید نام گذاری شده اند و با موضوع و هدفی خاص برگزار می شود .نظیرجشنواره ی تئاتر کلن که بطورمرتب سالهاست درشهر کلن المان برگزار میشود و توانسته به گونه ای درست و حساب شده جایی در خور توجه دربین ایرانیان خارج از کشور جا بازکند.
و دیگری جشنواره تاترهایدلبرگ آلمان است که ششمین سال برگزاری اش را امسال به پایان برد . این جشنواره با اینکه شش سال قدمت دارد و لی هنوز از نظر اجرایی و مالی جا نیفتاده و بسیار ضعیف است و حتی نمی توان ان را در حد ده در صد جشنواره تاتر کلن المان بشمار آورد . امسال ( دوره ششم )برنامه ریزی اش بسیار ابتدایی بود و با هنر نمایش بسیار غیرحرفه ای و سردستی بر خورد می شد . سرویس دهی و برنامه ریزی اش حرفی برای گفتن نداشت و اگر هم داشت در سطح خوبی نبود. جشنواره بیشتر به سمبل کاری و هیاهو توجه داشت ،تا جشنواره ای هدف مندو پربار.
طبق معمول هرسال عده ای تئاتری سرگشته از اروپا در این جشنواره شرکت میکنند ودور هم جمع میشوند و اکثریت انها ادمایی اندکه از شهر و دیارشان دور اند و محروم از اجرای تاتر در دیار خودشان هستند.
برگزار کننده جشنواره هایدلبرگ از عشق این پاسوخته های تاتر و نمایش سودجسته و با اجرای چندبرنامه نمایشی ، سر و ته کار را هم اورده و از این فراموش شدگان تاتر هم بهره برداری صوری و تبلیغی می نماید.
ویژگی های یک جشنواره تاتر مناسب وتقریبا خوب ان است حداقل ، برخورد منصفانه و عادلانه ای با شرکت کنندگان ش داشته باشد . ولی امسال درجشنواره هایدلبرگ این برخورد منصفانه و عادلانه نبود که هیچ ! بلکه بسیار هم نا امید کننده و تاسف بار بود . چرا ؟ احتمالا میتواند بی پولی، نبودکادر مجهز وکار آزموده و نداشتن برنامه ریزی درست و حساب شده و از همه مهمتر سردستی نگاه کردن به هنر نمایش باشد . حال شاید عده ای بر این عقیده باشند خوب باید کنار آمد و با همه کم کاستی ها ساخت و جشنواره را برگزار کرد حالا کاچی بهتر از هیچی است . این نظر درست نیست . اگر قرار است جشنواره ای بی رمق و بدون حرف و پیام و هدف برگزار شود،انجام نشود بهتر و سنگین تر است چون وقتی اسم جشنواره برایش انتخاب می شود باید حداقل پارامترهای یک جشنواره بسیار ساده و ابتدایی را هم داشته باشد
همه اشکالات یاد شده باعث رنجش برخی از مدعوین خوش خیال جشنواره تاتر گردید. کسانی که ازمیدان های تاتری شهر و دیارشان رانده شده اند و همگی خود را رانده شده اجباری یا تبعیدی می نامند.
خوشبختانه هنوز بازیگران و کارگردان های تاتر دور از وطن در اروپا ، آمریکا و سایر نقاط جهان قادرند که با عشق به نمایش درد و رنج و شادی را درکارهایشان نشان دهند و همواره عاشقانه در پی هدف خود در هنر نمایش باشند.
پایه و اساس جشنواره ی تئاتر را گروه های نمایشی ان تشکیل می دهند. هدف هرنوع جشنواره معرفی تئاتری فوق العاده ، ازنویسنده ونمایشنامه ای است که هنوزجای خودرا درمیدان تئاتر پیدا نکرده است. به این ترتیب جشنواره ها، با پشتیبانی ازِکارهای نمایشی پر محتوا و هدف مند آنها را معرفی می کنند. ازاین رو تئاترهایی ازنوع بسیارحرفه ای، به جشنواره ها دعوت نمی شوند چرا که آنها، نه به معرفی نیازدارند و نه به پشتیبانی.
گزینش نمایش برای شرکت درجشنواره، به طورِ عام ازسوی جامعه ی منتقدان تئاتر هر شهر و کشور ، با حضور آنها دربرنامه های نمایشی هر شهر و دیار صورت میگیرد
درهمین ارتباط شمارِگروه های نمایشی، به تناسب شمارِتالارهای تئاتر درجشنواره باید محدود باشد، تا هم گروه ها بتوانند نمایش خود را در سالنی به نمایش بگذارند که وقت تمرین و اشنایی با محل اجرا را داشته باشند و هم بتوانندکارشان باتمرین مناسب به نمایش بگذارند و هم فرصت ، دیدن کار های همدیگر را داشته باشند و با هم به گفت گو بپردازند .
البته گفت گو بعد از نمایش در هایدلبرگ بود ولی بصورت بسیار غیرحرفه ای و آبکی بسیار مغرضانه وبدون انکه در جلسه گفت وگو کارشناسی منطقی باشد ، تا تحلیلی از اثر بشود که آیا نمایش به اهداف نمایشنامه نویس نزدیک شده است بازیگری و کارگردانی نمایش با پیام و هدف نویسنده مطابقت دارد ووو ... که این کمبود هم نشات گرفته ازموارد ذکر شده است.
جشنواره ی تئاتر، با همکاری دو جانبه ای که از سویی شرکت کننده گانی که از سراسرِ جهان دعوت می شوند وبرگزارکننده جشنواره شکل می گیرد و برگزار کننده با تأمین هزینه ی سفر و اقامت وپذیرایی مدعوین در محل برگزاری سعی می کنند با برنامه ریزی درست و حرفه ای، از لحظه خروج از مبدا از شهر و یا کشورش تاخروج از محل برگزاری جشنواره انها را حمایت مالی و روحی نمایئد ولی متاسفانه در جشنواره هایدبرگ نیمی از بار بردوش گروه تاتری مدعو بود تابرگزار کننده جشنواره تئاتر، بهرحال جشنواره ششم هایدلبرگ آلمان با همه نقص ها و کمبودها به پایان رسید .
جشنواره ی تئاتر فرع وحضورِ دایمی گروهای تئاتری اصل است. نخست باید تئاترداشت، و آنگاه باگزینش نمایش هاجشنواره برگزارکرد البته شعور و درک هنری تئاتر برای برگزارکننده مهم ترین پارامتر جشنواره محسوب می شود .
دولت آلمان حدود یک تا سه درصد از کل بودجه ی کشور را به فرهنگ و هنر ویژه کرده است. کارخانه های بزرگ وبانک های آن کشور: مرسدس بنز، فولکس واگن، بانک پس انداز و مانند آن بودجه ای ویژه برای کمک به کوشش های فرهنگی اختصاص می دهند. علاوه برآن دولت بخشی ازمالیات پرداختی اشخاص حقوقی وافرادعادی را که به گروه های هنری کمک مالی کرده باشند به آنها برمی گرداند ایا این برگزار کننده جشنواره تاتر هایدلبرگ هم از این حمایت ها بر خوردار بوده اند یا نه.
کوشش همه جانبه ی هنرمندان تئاتر، و رسانه ها، با حمایت سازمان های فرهنگی/ و مردمی در سطح جهان میتوانند در رشد و شکوفایی جشنواره تاتر در برون مرز موثر باشند. به امید اینکه در اینده بشود در جشنواره ها با برنامه ریزی و هزینه کردن مناسب، شاهد اجرای کار های خوب و پر محتوا باشیم .
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر